Chwarae’n egnïol yn ac o amgylch y cartref

Cofrestru i dderbyn y diweddaraf ar chwarae plant a gwaith chwarae yn rheolaidd

Communication Preferences

Please state how you would prefer to be contacted.
To view our privacy policy, click here.

Mae chwarae’n helpu plant i archwilio, dysgu am eu byd a theimlo’n hapus. Hefyd, mae symud o gwmpas a chwarae’n llosgi egni ac yn helpu i atal afiechydon difrifol fel diabetes math 2, clefyd y galon a chanser pan fyddwch yn hŷn. Mae gwneud yn siŵr bod amser, lle a rhyddid i chwarae’n ffordd wych o sicrhau bod pawb yn symud o gwmpas ac yn cael hwyl!

Mae dyfodiad Covid-19 wedi ein bwrw’n galed. Mae rhieni a gofalwyr yn wynebu cyfnod pryderus wrth i ysgolion a gweithgareddau, fydd yn cadw’u plant yn brysur fel arfer, gael eu cau. Er gwaetha’r straen newydd yma, bydd plant yn dal eisiau ac angen chwarae. Tan i fygythiad y salwch fynd heibio, bydd angen i’ch plant chwarae’r tu mewn yn bennaf neu os byddan nhw’r tu allan, i ddilyn canllawiau fwyaf diweddar Llywodraeth Cymru ac Iechyd Cyhoeddus Cymru ar bellhau cymdeithasol.

Pwysigrwydd chwarae mewn adegau o straen

Yn ystod cyfnodau’n llawn ansicrwydd, mae chwarae:

  • yn helpu plant i adennill ymdeimlad o normalrwydd a llawenydd yn ystod profi colled, unigrwydd a thrawma
  • yn helpu plant i oresgyn poen emosiynol ac adennill rheolaeth dros eu bywyd
  • yn helpu plant i ennill dealltwriaeth o’r hyn sydd wedi digwydd iddyn nhw, a’u galluogi i brofi hwyl a mwynhad
  • yn cynnig cyfle i blant archwilio eu creadigedd eu hunain.


Canllawiau gweithgarwch corfforol

Mae canllawiau gweithgarwch corfforol pedwar Prif Swyddog Meddygol y DU yn cydnabod pwysigrwydd chwarae ar gyfer datblygiad plant. Mae’r canllawiau’n argymell y dylai plant gael cymaint o chwarae egnïol â phosibl.

Mae’r canllawiau’n dweud: ‘argymhellir i blant fod yn egnïol am 60 munud y dydd, ar gyfartaledd, ar draws yr wythnos.’

Y neges gyffredinol yw bod unrhyw weithgarwch yn well na dim, ac mae mwy yn well fyth.

Mae bywyd modern wedi gwneud pethau yn gyfforddus i ni ac mae llawer ohonom yn treulio cyfnodau hir yn eisteddog, sydd ddim yn llosgi’r egni yr ydym yn ei fwyta.

Yn ystod y cyfnod newidiol hwn, mae’n bwysig inni neilltuo amser yn ystod y dydd i symud o gwmpas. Mae plant segur mewn perygl o storio gormodedd o fraster yn eu cyrff – yn union fel eu rhieni.

Canllawiau ar argymhellion gweithgarwch corfforol ar gyfer plant 5 i 18 oed:

  • Dylai pob plentyn gymryd rhan mewn gweithgarwch corfforol dwysedd cymedrol i egnïol (MVPA) am o leiaf 60 munud y dydd dros yr wythnos.
  • Dylai plant gymryd rhan mewn amrywiaeth o fathau a dwyseddau o weithgarwch corfforol dros yr wythnos er mwyn datblygu sgiliau symud, ffitrwydd cyhyrol, a chryfder esgyrn.
  • Dylai plant anelu i leihau’r amser y maent yn ei dreulio’n eisteddog a, phan fo’n bosibl, dylent dorri cyfnodau hir o beidio symud gydag o leiaf rhywfaint o weithgarwch corfforol ysgafn.


Gwneud synnwyr o’r canllawiau

  • Mae gweithgarwch corfforol dwysedd cymedrol, fel seiclo, yn gwneud inni gynhesu, anadlu’n drymach ac i’n calon guro’n gyflymach, ond tra’n dal i allu siarad.
  • Mae gweithgarwch egnïol, fel rhedeg yn gyflym, chwarae tic a sgwtio, yn cael effaith tebyg ond mwy sylweddol, ac yn gwneud siarad yn anoddach.
  • Mae gweithgarwch cryfhau’r cyhyrau a’r esgyrn, fel sboncio, sgipio, a siglo yn cynnwys defnyddio pwysau’r corff neu weithio yn erbyn gwrthiant.
  • Mae ymddygiad eisteddog yn weithgarwch sy’n defnyddio fawr ddim o egni, ac yn golygu eistedd neu orwedd i lawr yn bennaf. Mae gweithgareddau eisteddog yn cynnwys amser sgrîn (gwylio’r teledu, defnyddio’r cyfrifiadur, gemau fideo), eistedd i ddarllen, siarad, gwneud gwaith cartref, neu wrando ar gerddoriaeth.


Chwarae egnïol

Mae chwarae egnïol yn weithgarwch corfforol gyda phlyciau rheolaidd o weithgarwch tempo cymedrol neu egnïol, fel cropian, neidio, neu redeg. Mae chwarae egnïol yn cynyddu curiad calon plentyn ac yn gwneud iddyn nhw ‘chwythu a phwffian’.

Sicrhau bod plant yn cadw’n egnïol wrth inni ofyn iddyn nhw bellhau’n gymdeithasol

Mae pellhau cymdeithasol yn mynnu y dylai pawb – yn blant ac oedolion – gadw chwe throedfedd (dau fetr) ar wahân bob amser oddi wrth y rheini sydd ddim yn ein cartref. Felly, mae mynd allan yn dal yn bosibl. Ond, mae’n rhaid i ni feddwl am fannau ble mae’n haws cadw’r pellter angenrheidiol oddi wrth bobl eraill. Awgrymir y gallem fynd am dro trwy’r gymdogaeth, seiclo neu fynd ar sgwter. Mae’n anodd iawn i blant hunanreoleiddio pan maent yn chwarae, yn enwedig pan maent wedi ymgolli mewn gweithgarwch chwarae egnïol neu os oes plant eraill gerllaw, felly efallai y byddant angen eich help gyda hyn.

Am syniadau ymarferol ar gyfer chwarae tra’n pellhau’n gymdeithasol, gweler Syniadau chwarae ar gyfer rhieni

Cadw’n iach

Chwarae yw’r ffordd fwyaf naturiol a phleserus i blant fod yn egnïol, cadw’n iach a bod yn hapus. Gall rhieni a gofalwyr ganfod ffyrdd syml i gynnwys amser a lle ar gyfer chwarae ym mywydau bob dydd eu plant. Gall pob math o chwarae helpu plant i fod yn fwy egnïol.

Mae chwarae gyda’n gilydd yn ffordd wych i dreulio amser fel teulu a helpu i ddatblygu sgiliau cyfathrebu a hyder plant. Gall helpu rhieni ac aelodau eraill o’r teulu i gadw’n egnïol hefyd a bydd yn cyfrannu at les gwell i bawb yn ystod cyfnodau o ansicrwydd.

Lawrlwytho | gweld ar-lein

Cofrestru i dderbyn y diweddaraf ar chwarae plant a gwaith chwarae yn rheolaidd

Communication Preferences

Please state how you would prefer to be contacted.
To view our privacy policy, click here.