Ysbryd 2017: Plentyndod iach

26 Hydref - Caerdydd
Llai na mis i fynd ... archebwch eich lle nawr

Chwarae a Her

Mae pob plentyn a pherson ifanc angen ac eisiau mentro, yn gorfforol ac yn emosiynol wrth iddynt dyfu i fyny, waeth beth fo'u diwylliant neu eu cefndir, neu waeth pa ddiffygion neu ymddygiad sydd ganddynt.

Mae buddiannau mentro'n cynnwys: ehangu sgiliau, datblygu galluoedd corfforol ac emosiynol, herio ein hunain mewn ffyrdd newydd ac ennill profiad uniongyrchol o ganlyniadau ein gweithredoedd. Mae bod yn ddewr a gorchfygu ofn yn rhywbeth sy'n bwysig iawn i blant ac yn arwydd o dwf.

Beth ydym yn ei olygu wrth risg yng nghyd-destun darpariaeth chwarae?
 


Yr hyn yr ydym yn ei olygu yw darparu cyfleoedd ar gyfer pob plentyn i wynebu neu i greu ansicrwydd, elfennau anrhagweladwy, a pheryglon posibl fel rhan o'u chwarae. Dydyn ni ddim yn golygu gosod plant mewn perygl o gael niwed difrifol.
 


Mae pob plentyn yn wahanol; gall syniad un plentyn o sefyllfa sy'n llawn risg fod yn rhwydd iawn i blentyn arall. Fyddwn ni fyth yn gorfodi plant i wneud rhywbeth y maent yn teimlo sy'n rhy anodd iddynt, nac yn eu hannog i wthio eu hunain y tu hwnt i'r hyn sy'n teimlo'n ddiogel iddyn nhw. A fyddwn ni ddim yn gadael i blant ofalu am eu hunain chwaith.
 


Os ydym yn ansicr, neu os ydym yn anghyfarwydd â'r plentyn, byddwn yn gochelu i fod yn ofalus; mae gennym ddyletswydd gofal dros y plant yn ein sefyllfa chwarae.
 


Bydd angen inni fod yn ymwybodol y bydd rhai plant anabl wedi cael eu heithrio o sefyllfaoedd allai gynnwys risg, a bod arfer cynhwysol yn golygu llacio ein gafael neu gefnogi pob plentyn i greu yr hyn sy'n gyfleoedd chwarae llawn risg iddyn nhw.
 


Mae darpariaeth chwarae o safon yn cynnwys cyfleoedd i blant a phobl ifanc gymryd risg. Os na fyddwn ni'n darparu cyfleoedd chwarae sy'n cynnwys rhyw elfen o risg a her bydd plant yn chwilio amdano yn rhywle arall. Bydd yn rhaid i unrhyw asesiad risg daro cydbwysedd rhwng y perygl o niwed â'r budd i'r plentyn o gymryd rhan mewn ymddygiad sy'n llawn risg.

Agwedd gytbwys tuag at risg

Mae'r Play Safety Forum (PSF) a'r Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch (HSE) wedi cyhoeddi datganiad-ar-y-cyd er mwyn hybu agwedd gytbwys tuag at reoli risg mewn chwarae plant.

Pwysleisia'r datganiad: tra'n cynllunio a darparu cyfleoedd, y nod fydd nid dileu risg, ond pwyso a mesur y risgiau a'r buddiannau - fydd yr un plentyn yn dysgu am risg os yw wedi ei lapio mewn gwlân cotwm.

Mae'r PSF ar HSE yn annog pob mudiad i fabwysiadu'r argymhellion a'r egwyddorion a geir yn y datganiad - Chwarae a Hamdden Plant - Hyrwyddo agwedd gytbwys tuag at risg.

Mae’r datganiad hwn yn ei gwneud yn gwbl glir:

  • Bod chwarae’n bwysig i les a datblygiad plant
  • Pan fyddwn yn cynllunio a darparu cyfleoedd chwarae, nad dileu risg yw’r nod, ond yn hytrach y dylid pwyso a mesur y risgiau a’r buddiannau
  • Y dylai’r rheini sy’n darparu cyfleoedd chwarae ganolbwyntio ar reoli gwir risg, tra’n sicrhau neu’n cynyddu’r buddiannau – ac nid canolbwyntio ar y gwaith papur
  • Y bydd damweiniau a chamgymeriadau’n digwydd yn ystod chwarae – ond bod ofn cael eich dwyn i gyfraith a chael eich erlyn bellach y tu hwnt i bob rheswm
     

Rhagor o wybodaeth

Datganiad ar risg

Cyhoeddodd yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch (HSE) y datganiad canlynol ym mis Ionawr 2005:

Mae iechyd a diogelwch synhwyrol yn ymwneud â rheoli risg, yn hytrach na'i ddileu'n gyfangwbl. Nid yw'r HSE yn y busnes o ddileu pleserau syml ble bynnag y byddant yn codi ac ar ba bynnag gost. Rydym yn cydnabod buddiannau chwarae i ddatblygiad plant, sy'n anorfod yn cynnwys rhwyfaint o risg, ac ni ddylid aberthu hyn wrth anelu am y nod amhosibl o ddiogelwch llwyr.

 

Taflen wybodaeth Chwarae a risg - wedi ei hysgrifennu gan Tim Gill 

Mae’r daflen wybodaeth yn anelu i amlinellu pam fod angen agwedd gytbwys, feddylgar tuag at reoli risgiau mewn chwarae plant/